.

SZTANDAR SKAUTEK POZNAŃSKICH

- późniejszej Komendy Chorągwi Żeńskiej ZHP w Poznaniu

Wykonanie sztandaru zlecił w 1917 roku Władysław Mizgalski, wlaściel magazynu konfekcji damskiej przy ul. Nowej (obecnie Ignacego Paderewskiego) zatrudnionej u niego hafciarce Salomei Klepsównie, drużynowej Żeńskiej Drużyny Skautowej im. Marii Konopnickiej w Poznaniu. Sztandar miał służyć do dekoracji okna wystawowego z okazji rocznic narodowych - w związku z tym w pierwotnym wykonaniu nie posiadał w narożnikach lilijek. Pierwszą okazją pokazania sztandaru był dzień obchodu setnej rocznicy śmierci Tadeusza Kościuszki - 15 października 1917 roku. W tym dniu Władysław Mizgalski udekorował swe okno wystawowe historyczną postacią Barbary Radziwiłłówny z wyłożonym u jej stóp sztandarem.

Był on tak ułożony, że widoczna była część obu stron, dominował jednak orzeł polski.

Po raz drugi sztandar ten byt głównym elementem dekoracji okna wystawowego magazynu W. Mizgalskiego z okazji zakończenia w Poznaniu działań powstańczych na początku stycznia 1919 soku.

Po niedługim czasie zatrudniona w tej firmie Maria Woźniak, drużynowa żeńskiej Drużyny Skautowej im, Królowej Jadwigi, zaproponowała właścicielowi magazynu ofiarowanie sztandaru Żeńskiemu Hufcowi Skautowemu. Prośba została spełniona, Radość Skautek była ogromna, Sztandar uzupełniono wyhaftowaniem lilijek skautowych.

W okresie międzywojennym byt oficjalnym i honorowym sztandarem Wielkopolskiej Chorągwi Harcerek, reprezentując harcerstwo żeńskie na wszystkich zlotach, różnych uroczystościach i odchodach narodowych. W 1939 roku sztandar oddany został celem odnowienia hafciarce Joannie Mosiężnej, członkini Kręgu Starszoharcerskiego im. Marceliny Darowskiej (Marcelinki).

Wybuch II wojny światowej udaremnił rozpoczęcie prac konserwatorskich. Przez caly okres okupacji sztandar przechowywany był - rozpruty na kilka części - w mieszkaniu wspomnianej druhny. W 1976 roku z inicjatywy phm Pelagii Nowak, również "Marcelinki", która przez wiele lat w okresie międzywojennym pelniła zaszczytną funkcję sztandarowej tego historycznego sztandaru, został przez Joannę Mosiężną artystycznie odnowiony. zgodnie z postanowieniem czlonkiń Kręgu Starszoharcerskiego im. Marceliny Darowskiej w Poznaniu historyczny sztandar - jeden z niewielu, które przetrwały dwie wojny światowe - przekazany został w lipcu 1978 roku do Wydziału Zbiorów Specjalnych Biblioteki Kórnickiej PAN. Następnie znalazł się on w Muzeum Historii Poznania / nr ewidencyjny D 40001/ gdzie przechowywany jest po dzień dzisiejszy.

Jak wygląda sztandar, którego dzieje zostały tu przedstawione.

Wymiary 87,5 x 128,5 cm, czyli jest to sztandar duży.

Na prawej stronie w centrum orzeł polski z rozpostartymi skrzydłami (biały atłas). Nad głową korona (złoty atlas), w czterech rogach lilijki harcerskie z białego atłasu. Orzeł i lilijki są naszyte na czerwonym brokacie o roślinnym ornamencie. Po prawej stronie są pozostałości metalizowanych nici, pokrywających pierwotnie cały płat sztandaru. Po tej samej stronie widoczny jest wypruty duży fragment dekoracji. Do boku sztandaru przyszyto złoty sznur i osiem metalowych kółek. Po lewej stronie, pośrodku, w prostokątnym owalu znajduje się tkany barwny wizerunek Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Obie postacie w koronach, są podtrzymywane przez anioły, w aureolach na złotym tle. Od pola z wizerunkiem Matki Boskiej z dzieciątkiem wyhaftowano białą grubą nicią (dookoła) promienie symetrycznie zwężające się na końcu naszyte na czerwony brokat. To wszystko zostało ujęte w kwadratowym holu, z obiegającą dookoła białą jedwabną taśmą, Od tego pola odchodzą białe atlasowe promienie (14 sztuk), rozszerzające się ku krawędziom sztandaru, przeplatane czerwonym brokatem.

Zródło: Sztandary Harcerskie na Ziemi Wielkopolskiej w 80-leciu Ruchu Harcerskiego. Część I Okres byłego zaboru pruskiegoi II Rzeczypospolitej. opr. Józef Derda, “Sprawozdania Komisji Historycznej Chorągwi Wielkopolśkiej”,seria II zeszyt 4 roznań 1995, s. 55.

powrót